Data 2017.04.19. - 2017.07.02. @ 18:00 - 20:00
Lokalizacja
Galeria Międzynarodowego Centrum Kultury
Kraków
Rynek Główny 25
Poland
ceramika Galeria Międzynarodowego Centrum Kultury Janus Pannonius Múzeum Kraków Ödön Lechner ornamentyka Pecz Rok Kultury Węgierskiej secesja Tadeusz (Tádé) Sikorski Węgierski Instytut Kultury wystawa Zsolnay
Wczytuję mapę...

Produkowane przez rodzinę Zsolnay przedmioty stanowią, i to nie tylko na Węgrzech, jedne z ważniejszych przykładów sztuki użytkowej i architektury Art Nouveau. Były i są nadal znane w całej Europie, a także na rynku światowym, porównuje się je z wyrobami Tiffany’ego czy Clémenta Massiera.

Ciesząca się międzynarodową renomą manufaktura zdobywała liczne nagrody na wystawach światowych (m.in. w Wiedniu w 1873 r., czy Paryżu w 1878 r.). Na krakowskiej wystawie zaprezentowanych zostanie ponad 100 obiektów - przede wszystkim ceramika dekoracyjna, a także rysunki i detale architektoniczne z kolekcji Janus Pannonius Múzeum w Peczu. Będzie to pierwsza prezentacja zbiorów i samego zjawiska w Polsce.

Fenomen Zsolnay stanowi ważny rozdział w historii węgierskiej secesji. Manufaktura, założona przez Miklósa Zsolnaya w połowie XIX wieku, prawdziwy rozkwit zaczęła przeżywać za czasów jego syna – Vilmosa. Kolejne generacje rodziny Zsolnay rozwijały działalność fabryki – włączając się aktywnie nie tylko w zarządzanie obiektem i jego rozbudowę, ale również w proces koncepcyjny i projektowy wytwarzanych przedmiotów. Ważną rolę w historii fabryki odegrał też polski inżynier - Tadeusz (Tádé) Sikorski, który poślubił córkę właścicieli.

Zróżnicowany charakter produkowanych obiektów odpowiadających stylistycznym gustom epoki, wizja właścicieli i innowacyjność stosowanych technologii sprawiły, że fabryka Zsolnay stała się jedną z najbardziej znanych tego typu inicjatyw nie tylko na terenie Austro-Węgier, ale i całej Europy. Ceramikę Zsolnay doceniał i kolekcjonował m.in. Walter Crane – artysta związany z grupą prerafaelitów i ruchem Arts and Crafts. Stała się również ważnym elementem krajobrazu i tożsamości położonego na południu Węgier Peczu.

Czas jej największego rozkwitu przypadł na okres Art Nouveau. Głoszony wówczas postulat syntezy sztuk i odrodzenia rzemiosł zaowocował nie tylko włączeniem się artystów w projektowanie przedmiotów codziennego użytku, ale też przyczynił się do zmian w obrębie stosowanych procesów technologicznych. Okres secesji wiązał się także z intensywnym rozwojem ceramiki, która ze względu na plastyczność wykorzystywanego w jej produkcji tworzywa dawała doskonałe możliwości kreowania form odpowiadających stylowym preferencjom epoki. Te tendencje doskonale obrazuje manufaktura Zsolnay, której wyroby nie tylko odzwierciedlały popularną wówczas stylistykę (miękkie linie, niemal rzeźbiarskie formy, kwiatowo-organiczna ornamentyka), ale również odznaczały się zastosowaniem innowacyjnej technologii.

O sukcesie Zsolnoy - obok wysmakowanej formy obiektów, będących dziełem wykształconych w Budapeszcie, czy Wiedniu projektantów – zadecydowało wprowadzenie m.in. techniki millenijnej i pyrogranitu. Pierwsza z nich związana była z unikatowym sposobem barwienia wyrobów, który nadawał im fosforyzujący, metaliczny odcień. Druga wpływała na ich trwałość, wytrzymałość i odporność na działanie warunków atmosferycznych.

Ważny obszar aktywności manufaktury Zsolnay – obok ceramiki dekoracyjnej i użytkowej stanowiła produkcja elementów wykorzystywanych w dekoracji architektonicznej licznych budynków na terenie dawnej monarchii austro-węgierskiej – wielobarwne okładziny zdobiły dachy, fasady i wnętrza gmachów publicznych, świątyń i budynków mieszkalnych. Do dzisiaj można je spotkać w licznych miastach na terenie Węgier, Austrii, Serbii, czy Rumunii. Wśród nich do ważniejszych przykładów należą realizacje Ödöna Lechnera - jednego z kluczowych węgierskich twórców łączącego elementy secesji i stylu narodowego.

Kuratorki: Natalia Żak, Orsolya Kovács

lenygellogo01

Start typing and press Enter to search